Türkiye’ye gelmeden taşınmaz işlemi yaptırmak isteyenler için vekâletnamenin konsoloslukta ya da yabancı noterde düzenlenmesi, apostil ve tercüme süreci.
Türkiye’de taşınmaz satın almak ya da satmak isteyen birçok yabancı, işlemin her aşamasında bizzat bulunamaz. Bu durumda tapu müdürlüğündeki işlem, kişinin yetkilendirdiği bir vekil aracılığıyla yapılabilir. Ancak yurt dışında düzenlenen bir vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için belirli şekil kurallarına uyulması gerekir. Aşağıda bu süreci genel hatlarıyla ele alıyoruz.
İki temel yol: Türk konsolosluğu ya da yabancı noter
Yurt dışındaki bir kişi vekâletnameyi iki temel yoldan biriyle düzenletebilir. Birincisi, bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti başkonsolosluğu ya da büyükelçiliğinin konsolosluk şubesidir. Konsolosluklar noterlik işlemleri yapabildiğinden, burada Türkçe düzenlenen bir vekâletname kural olarak Türkiye’de ayrıca bir onaya gerek kalmadan kullanılabilir.
İkinci yol, bulunduğu ülkedeki yerel noterdir. Bu durumda belge yabancı dilde ve o ülkenin şekil kurallarına göre düzenlenir; Türkiye’de kullanılabilmesi için onay ve tercüme adımları devreye girer.
Apostil şerhi
Türkiye ve vekâletnamenin düzenlendiği ülke, Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne (Lahey Apostil Sözleşmesi) tarafsa, yabancı noterde düzenlenen belgeye o ülkenin yetkili makamınca apostil şerhi verilir. Apostil, belgedeki imza ve mührün gerçekliğini teyit eder. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde ise konsolosluk onayı gibi farklı bir tasdik zinciri izlenir.
Tercüme ve noter onayı
Yabancı dilde düzenlenmiş ve apostil şerhi taşıyan vekâletname, Türkiye’de yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve çeviri noter tarafından onaylanır. Tapu müdürlüğü işlemlerinde asıl belge ile onaylı tercümesi birlikte sunulur. Çevirideki ad, soyad, pasaport numarası ve taşınmaz bilgilerinin asıl belgeyle birebir uyumlu olması, işlemin aksamaması bakımından önemlidir.
Vekâletnamenin içeriği
Taşınmaz işlemlerinde kullanılacak vekâletnamenin, vekile verilen yetkileri açık ve yeterli biçimde göstermesi gerekir. Genel bir vekâletname tapu işlemleri için çoğu zaman yeterli görülmez. Uygulamada şu unsurlara dikkat edilir:
- Vekâlet verenin ve vekilin kimlik ve pasaport bilgileri ile fotoğrafı
- Taşınmazın il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri
- Satın alma, satış, bedel ödeme ya da tahsil, vergi kimlik numarası alma gibi yetkilerin tek tek sayılması
- Gerekiyorsa başkasını tevkil (alt vekil atama) yetkisi
Vekâletnamenin hangi işlemleri kapsayacağına karar verirken, yetkinin gereğinden geniş tutulmaması da ayrıca değerlendirilir.
Pratik öneriler
Vekâletname düzenlenmeden önce metnin taslağının Türkiye’de işlemi yürütecek kişiyle paylaşılması, eksik ya da hatalı bir belge nedeniyle sürecin yeniden başlamasını önler. Konsoloslukların çoğu randevu ile çalışır ve bazıları vekâletname örneklerini önceden ister. Belgelerin asıllarının Türkiye’ye kargo ile gönderilmesi gerektiğinden, bu süre de planlamaya dahil edilmelidir.
Vekâletnamenin süresi ve azil konusu da unutulmamalıdır. Vekâlet veren, verdiği yetkiyi kural olarak her zaman geri alabilir; ancak azlin tapu müdürlüğü ve vekil bakımından hüküm doğurması için usulüne uygun biçimde bildirilmesi gerekir. İşlem tamamlandıktan sonra artık ihtiyaç duyulmayan bir vekâletnamenin durumu da ayrıca değerlendirilebilir.
Özetle
Yurt dışından verilecek vekâletname, Türk konsolosluğunda ya da yabancı noterde düzenlenebilir. Yabancı noterde düzenlenen belgeye apostil şerhi (ya da ilgili ülkeye göre konsolosluk onayı) eklenir, ardından Türkiye’de yeminli tercüme ve noter onayı yapılır. Belgenin içeriğinin taşınmaz ve yetkiler bakımından yeterli olması, sürecin sağlıklı ilerlemesinin temel koşuludur. Ayrıntılar ülkeye ve işleme göre değişebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.